AKTİF PARATONER NEDİR?

Aktif paratonerlerin çalışma ilkesi :Aktif paratonerler elektrostatik alan prensibi ile çalışan yeni kuşak tabir edebileceğimiz en etkili yıldırımdan korunma sistemidir.

Aktif paratonerler erken akış uyarı prensibi ile çalışan paratonerler olarak da anılırlar. Early Streamer Emission İngilizce sözcük grubunun baş harfleri alınarak E.S.E aktif paratoner olarak da tanımlanırlar.

Aktif paratonerlerin çalışma prensibi o anki havanın yüklerine göre elektrik alan şiddetinin arttırılmasına dayanmaktadır. Böylece negatif veya pozitif yıldırım çeşitlerine karşı koruma sağlamış olmaktadır. Yıldırıma karşı korumada en son geliştirilen bu yöntem hızla yaygınlaşmaktadır. Bu paratonerlerin çalışma prensibi, yıldırım yeryüzü ile birleşmeden önce yakalayarak deşarjı güvenli bir biçimde toprağa aktarmaktır. Aktif paratonerlerde bu nedenle yakalama hızı (Δt) önem kazanır. Havada oluşturduğu elektrik alanı sayesinde yıldırıma iletken bir yol hazırlayarak toprağa veren aktif paratonerler havayı iyonize etmediği için gereksiz

deşarjlara neden olmamaktadır. Aktif paratonerler (ESE), enerjilerini havada oluşan elektrostatik ve elektromanyetik alan yoğunluğu değişiminden alırlar.

Aktif paratonerlerin özellikleri:

Aktif paratonerlerin en önemli özellikleri, kurulmuş oldukları yerlerde dairesel alanda yıldırımdan etkin bir koruma sağlamalarıdır. Dolayısıyla uygun bir projelendirme ile hem ekonomik hem de etkin yıldırımdan korunma aktif paratonerler ile yapılır. Aktif paratoner sistemlerinde paratoner tesisinden toprağa tek noktadan iniş yeterli olmaktadır. Bununla birlikte çok yüksek binalarda her 20 m’de bir yatayda binanın dış yüzeyince iletkeni döşemek gerekir ki bu sisteme de “kuşaklama” denir. Aktif paratoner sisteminin de tıpkı faraday kafesi gibi topraklamasının son derece iyi olması gerekmektedir.

Aktif paratonerlerin kullanım alanları :Tüm binalara, açık alanlara rahatlıkla ve çeşitli şekillerde uygulaması yapılan aktif paratonerler okullar, hastaneler, fabrika binaları, baz istasyonları, akaryakıt dolum ve satış istasyonları, havaalanları, stadyumlar, apartmanlar, yazlık siteler, cami, kilise ve havralar gibi yaşam alanımızda bulunan tüm bina ve tesislerde kullanılmaktadır.

 


Telif Hakkı ©Başak Yangın